Hoe vertel ik mijn verhaal?

De modellen van Segel en Heer gaan ervan uit dat het verhaal zich afspeelt op één en hetzelfde platform: een scherm dat in verbinding staat met internet. In de praktijk lopen datajournalistieke verhalen vaak over meerdere platformen, bijvoorbeeld een ‘Martiniglas-pootje’ in een journaaluitzending of artikel in de krant, waarna de lezer doorverwezen wordt naar een online pagina.

Soms stuurt een mediamaker de lezer via een gerichte lijn door deze platformen (bijvoorbeeld met een ‘lees verder online’-ankeiler na een item). In dat geval is er sprake van crossmediaal verhalen vertellen. Verhalen zijn dan vaak lineair en kennen soms dubbelingen, omdat het verhaal online gedeeltelijk herhaald
wordt met beelden van de journaaluitzending.

Transmediale verhaallijnen laten de lineariteit los. In het transmediale model, geïntroduceerd door de wetenschapper Henry Jenkins in zijn boek Convergence Culture uit 2008, lopen de verschillende verhaallijnen door elkaar. Gebruikers, kijkers of lezers kunnen op ieder platform instappen en krijgen idealiter een afgerond verhaal te zien. Wel worden ze getriggerd om ook op andere platformen te kijken, waar andere invalshoeken of nieuwe verhaallijnen worden getoond.

De verschillende verhaallijnen versterken elkaar en vertellen nooit twee keer hetzelfde. Ieder platform doet waar het goed voor is, bijvoorbeeld een online beeldscherm voor interactieve visuals, met een langer tekstverhaal in print om de feiten duidelijk op een rijtje te zetten.

Een voorbeeld hiervan is de documentaire Where is Gary? van de Belgische programmamaker Jean Paul Baptiste. Tijdens deze webdocumentaire gaat hij op zoek naar een oplichter genaamd Gary. Via Facebook staat hij in contact met kijkers, die hem helpen in zijn zoektocht.

Wekelijks zendt hij een samenvatting van zijn zoektocht uit, die hij na de ontknoping samenbrengt tot één grote documentaire, die op televisie wordt uitgezonden. Deelnemers kunnen in deze vorm zelf kiezen hoever ze met de maker op reis willen gaan. Of alleen door het kijken van de documentaire, óf samen met het kijken van de webisodes, óf door het volgen van alle elementen, inclusief de interactieve zoektocht via verschillende sociale-mediakanalen. De keuze is aan de kijker.

Crossmediaal en transmediaal verhalen vertellen zijn beide onderdeel van multimediale storytelling, een begrip dat er simpelweg van uitgaat dat je verschillende platformen inzet bij het vertellen van een verhaal.

 

Laat wat van je horen

*