Verborgen verhalen in de marathon

Parcours Marathon Rotterdam 2012Een marathon is een mythische beproeving. Hoe vind je marathonlopers die een stuk van de route afsnijden? Deelnemers die over de finish komen zonder dat ze de volledige 42.195 meter hebben afgelegd? Die vraag vormde het startpunt van het eerste eigen onderzoek van het VVOJ Medialab. In een massa van duizenden amateurlopers betrapten we verschillende atleten – maanden na afloop van de wedstrijd, zonder er aanwezig te zijn geweest.

Het Medialab was geïnspireerd door een verhaal dat Andrew Lehren voor de New York Times maakte.

Het Parool_fullWe hebben de wedstrijddata van twee grote Nederlandse marathons (Amsterdam en Rotterdam) verzameld en geanalyseerd. In vier stappen legden we de route af van startvraag naar finish, een verhaal dat op 19 oktober 2012 werd gepubliceerd in Het Parool (pdf deel 1 en deel 2). De belangrijkste stappen zijn:

Eind- en tussentijden van lopers scrapen
Data opschonen en klaarmaken voor analyse in Excel
Data analyseren: welke lopers hebben op welke passages onwaarschijnlijk snelle tijden neergezet?
Tijdgegevens combineren met andere beschikbare gegevens, zoals foto- en video-opnames, en met beschikbare data uit andere loopwedstrijden
De laatste stap was betrokkenen traceren en het verhaal maken.

Hieronder een video waarin de data-analyse in Excel kort wordt uitgelegd


Hoe reageerden de marathon-organisaties?
“We zijn scherper op de wedstrijdatleten dan op de recreanten, want bij de eerste groep gaat het om een vervalsing van de competitie. Recreanten bedonderen zichzelf”, aldus projectmanager Cees Pronk van de Amsterdamse marathon.

“Persoonlijk zou ik het niet willen, maar als je zo je medaille wilt halen, dan is dat de eigen verantwoordelijkheid”, zei Monique van Keulen van de Rotterdamse marathonorganisator Like2Run.

De reacties van de betrokken amateurlopers zelf liepen uiteen.
De één zei de marathon slechts een training was, een ander zei aangemoedigd door het enthousiaste publiek het laatste stukje te hebben gedaan alsof. Een derde zei dat hij de kick van de finish wilde ervaren, en dat je er toch voor hebt betaald.

Allemaal waren ze verrast dat ze zoveel maanden na dato een telefoontje kregen van een journalist. Eén deelnemer was onaangenaam verrast en voelde zich betrapt, bespioneerd bijna, en verbrak de verbinding voortijdig. Een andere loper realiseerde zich dat deelnemers niet zo anoniem zijn als ze zich voelen, dankzij alle meetgegevens en beeldmateriaal die geregistreerd worden.

Alle deelnemers vonden dat ze eigenlijk niet in de uitslagen thuishoorden. Maar geen van hen had de organisatie benaderd met een verzoek daartoe.

Tijdens de openingssessie op de VVOJ Conferentie 2012 reageerde de Amerikaanse onderzoeksjournalist Seymour Hersh kort op de presentatie van het marathon-onderzoek. “In fifty years of reporting I’ve never met anyone who thought they did anything wrong.”